Intake and Exhaust ท่อไอดีและท่อไอเสีย

ท่อไอดี เป็นท่อต่อระหว่าง Carburettor กับก้านสูบ มีหน้าที่นำส่วนผสมอากาศกับน้ำมันจากคาร์บูเรเตอร์เข้าสู่กระบอกสูบ โดยผ่านลิ้นไอดี ส่วน ท่อไอเสีย นั้นอยู่ระหว่างช่องทางออกของ ท่อไอเสีย ที่เสื้อสูบกับท่อเก็บเสียง มีหน้าที่นำไอเสียที่เกิดการเผาไหม้แล้วออกนอกกระบอกสูบไปสู่ท่อเก็บเสียง (Muffler) จากนั้นจะปล่อยออกไปสู่อากาศ ในปัจจุบัน ท่อไอดี และ ท่อไอเสีย มักจะทำติดกัน ทั้งนี้ก็เพื่อต้องการให้น้ำมันมีการระเหยที่ดีขึ้น ซึ่งจะทำให้ส่วนผสมถูกต้องยิ่งขึ้น ทำได้โดยให้ส่วนกลางของ ท่อไอดี มีไอเสียผ่านอยู่รอบนอก ความร้อนจาก ท่อไอเสียจะทำให้ ท่อไอดี ร้อน ส่วนผสมอากาศกับน้ำมัน เมื่อผ่าน ท่อไอดี ที่ร้อนจะแตกตัวออกทำให้เกิดการคลุกเคล้า และผสมกันได้ถูกต้องยิ่งขึ้น แม้ว่าการอุ่นส่วนผสมอากาศกับน้ำมันให้ร้อนขึ้น จะทำให้ลดจำนวนออกซิเจนให้น้อยลง ซึ่งเป็นการลด Volumetric efficiency ของเครื่องยนต์ลง และทำให้เครื่องยนต์เสียกำลังก็ตาม แต่ก็เป็นจำนวนเพียงเล็กน้อย เพื่อให้ Volumetric efficiency ของเครื่องดีขึ้น เครื่องยนต์ส่วนใหญ่ในปัจจุบันจะจัดให้มีลิ้นควบคุมทางเดินของไอเสีย เรียกว่า Manifold heat control valve 

 
หน้าที่ของท่อไอเสีย
ท่อไอเสีย มีหน้าที่นำก๊าซไอเสียที่เกิดจากการเผาไหม้ของเครื่องยนต์เรียบร้อยแล้วให้ไหลออกจากกระบอกสูบ โดยผ่านทางปลาย ท่อไอเสีย ท่อพักจะช่วยลดเสียงดังจาก ท่อไอเสีย และป้องกันไม่ให้เสียงดังของเครื่องยนต์รบกวนผู้โดยสาร นอกจากนี้ ท่อไอเสีย ยังมีหน้าที่ลดมลพิษของไอเสียหรือทำให้ไอเสียที่ปล่อยออกมาจาก ท่อไอเสีย สะอาดนั่นเอง
 
สีของควันจาก ท่อไอเสีย
ควันไอเสียสีขาว 
แสดงว่ามีน้ำหรือน้ำหล่อเย็นเข้าไปเผาไหม้ในห้องเผาไหม้ ถ้ามีควันขาวออกมาจาก ท่อไอเสีย ตอนติดเครื่องใหม่ๆ ในวันที่อากาศเย็น โดยเฉพาะตอนเช้า ถือว่าปกติ น้ำที่เกิดจากการเผาไหม้จะกลั่นตัวและปะปนออกมาทาง ท่อไอเสีย เป็นควันสีขาว เมื่อเครื่องยนต์ร้อนถึงอุณหภูมิปกติควันสีขาวจะหมดไป แต่ถ้ายังมีควันสีขาวเหมือนไอน้ำออกมาจาก ท่อไอเสีย ตลอดเวลา แสดงว่ามีน้ำเข้าไปในห้องเผาไหม้ ให้ตรวจดูระดับน้ำในหม้อน้ำ ถ้าระดับน้ำลดลงสันนิษฐานว่า ปะเก็นฝาสูบขาด ฝาสูบหรือเสื้อสูบมีรอยร้าว
 
ควันไอเสียสีดำ 
แสดงว่ามีน้ำมันเชื้อเพลิงเข้าไปเผาไหม้มากเกินไป สาเหตุเกิดจากไส้กรองอากาศอุดตัน หัวฉีดรั่ว หัวเทียนเสื่อมสภาพ เข็มลูกลอยรั่วหรือโช๊คค้าง วาล์วไอดีรั่วหรือออกซิเจนเซ็นเซอร์ไม่ทำงาน ไม่ส่งสัญญาณไปยังกล่องควบคุม
 
ควันไอเสียสีฟ้าหรือฟ้าอ่อน 
แสดงว่ามีน้ำมันเครื่องเข้าไปเผาไหม้ในห้องเผาไหม้ สาเหตุเกิดจากแหวนลูกสูบสึกหรอหรือหลวม ปลอกวาล์วสึกหรอ ปะเก็นฝาสูบชำรุด ถ้ามีน้ำมันเครื่องเข้าไปเผาไหม้ในแคตตาไลติค จะทำให้แคตตาไลติคร้อนจัดและชำรุด นอกจากนี้ยังทำให้ออกซิเจนเซ็นเซอร์มีอายุการใช้งานสั้นลง
 
ออกซิเจนเซนเซอร์ (Oxygen sensor) หรือแลมป์ด้าเซนเซอร์
     ติดตั้งอยู่บริเวณท่อร่วมไอเสียหรืออยู่ทางด้านหน้าของ แคตตาไลติค คอนเวอร์เตอร์ เป็นตัวทำหน้าที่ปรับส่วนผสมให้เหมาะสมขณะเครื่องยนต์กำลังทำงาน ออกซิเจนเซนเซอร์มีขนาดพอๆกับหัวเทียน ทำหน้าที่ตรวจจับปริมาณออกซิเจนในก๊าซไอเสียและส่งสัญญาณแรงดันไฟฟ้าไปยังกล่องควบคุมหรือ ECU ซึ่งแรงดันไฟฟ้าที่ส่งออกจะมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับปริมาณออกซิเจนในก๊าซไอเสีย แรงดันไฟฟ้าที่ส่งไปยังกล่องควบคุม ECU